Örgü Sözlüğü A’dan Z’ye: Moda Markaları İçin 120+ Terim

İplik çeşitleri, örgü yapıları, makineler, sertifikalar ve ticari terimler için A’dan Z’ye başvuru kaynağı — Türkiye’nin düz örgü uzmanları tarafından oluşturuldu.

Türkiye’nin önde gelen düz örgü üreticisi olan Kiwi Giyim (Özbakır Örgü), modern örgü üretiminin karmaşıklığını anlamaktadır. Bu sözlük, tedarik yöneticileri, tasarımcılar ve örgü dünyasında gezinirken teknik paketler oluşturanlar için kapsamlı bir kaynak olarak tasarlanmıştır. İplik çeşitlerinden ve örgü yapılarına, uyumluluk standartlarından ve ticari terimlere kadar bu A’dan Z’ye kılavuz, iletişimi kolaylaştırmak ve başarılı işbirliğini sağlamak için net tanımlar sunar. Kiwi Giyim, yüksek kaliteli örgü çözümleri sunmak için Shima Seiki ve Stoll CMS makineleri dahil olmak üzere gelişmiş teknolojilerden yararlanır.

A

• Akrilik — Uygun fiyatı, dayanıklılığı ve güveye karşı direnciyle bilinen sentetik bir iplik. Performansı artırmak için genellikle doğal liflerle karıştırılır.
• Alpaka — Yumuşaklığı, sıcaklığı ve hipoalerjenik özellikleri ile değerli olan alpakalardan elde edilen lüks bir doğal lif. Kiwi Giyim, üstün kaliteli örgü için alpaka karışımları sunar.
• Argyle — Genellikle çoraplarda ve kazaklarda kullanılan elmaslar ve kesişen çizgilerle karakterize klasik bir örgü deseni.
• AQL (Kabul Edilebilir Kalite Limiti) — Bir mal grubunda kabul edilebilir maksimum kusur oranı, kalite kontrol denetimleri için kullanılır. AQL 2.5 yaygın bir standarttır.

B

• Bambu — Yumuşaklığı, nefes alabilirliği ve nem emme özellikleri ile bilinen sürdürülebilir ve çevre dostu bir lif.
• BCI (Daha İyi Pamuk Girişimi) — Su kullanımını ve pestisit uygulamasını azaltmaya odaklanan sürdürülebilir pamuk üretimi teşvik eden bir program.
• Bloklama — Örgü kumaşının şeklini vermek ve ayarlamak için kullanılan bir bitirme işlemi, dökümünü ve boyutlarını iyileştirir.
• Karıştırma — Güç, yumuşaklık veya maliyet etkinliği gibi istenen özellikleri elde etmek için farklı iplik türlerinin birleştirilmesi.

C

• Kablo Örgü — İplik halkalarının birbirine geçmesiyle oluşturulan dokulu bir örgü deseni, halata benzer.
• Kaşmir — Olağanüstü yumuşaklığı, sıcaklığı ve hafifliğiyle ünlü keçi kaşmirinden elde edilen lüks bir doğal lif. Kiwi Giyim Grade A kaşmir tedarik eder.
• Dairesel Örgü — Jersey ve fitilli örgü için yaygın olarak kullanılan dairesel bir şekilde iplik halkaları oluşturarak kumaş oluşturma yöntemi.
• CPSIA (Tüketici Ürün Güvenliği İyileştirme Yasası) — Çocuk ürünlerinin güvenliğini düzenleyen, kurşun içeriği ve ftalatları içeren ABD yasası.
• Kes-Dik — Örgü panellerini kesmeyi ve bunları bir araya dikmeyi içeren geleneksel bir giysi yapım yöntemi.

D

• Denye — Özellikle naylon ve polyester için liflerin doğrusal kütle yoğunluğunun birimi. Daha düşük denye, daha ince bir lif anlamına gelir.
• DAP (Belirtilen Yerde Teslim Edildi) — Satıcının malları belirtilen bir varış noktasına teslim ettiği, alıcının ithalat vergileri ve vergilerinden sorumlu olduğu bir Incoterm.
• DDP (Gümrük Vergisi Ödenmiş Olarak Teslim Edildi) — Satıcının malları belirtilen bir varış noktasına teslim etmekle ilgili tüm maliyetlerden ve risklerden, ithalat vergileri ve vergileri dahil olmak üzere sorumlu olduğu bir Incoterm.
• Boyama (Giysi Boyama) — Bitmiş giysilere renk uygulama, esneklik ve benzersiz efektler sunar.

E

• EAC (Avrasya Uygunluk) — Avrasya Ekonomik Birliği’nde satılan ürünler için gerekli bir sertifikadır.
• Enzim Yıkama — Kumaşı yumuşatmak, tüyleri gidermek ve yıpranmış bir görünüm oluşturmak için enzimler kullanan bir bitirme işlemi.
• EXW (Fabrikadan Teslim) — Satıcının malları tesislerinde kullanılabilir hale getirdiği, alıcının sonraki tüm maliyetlerden ve risklerden sorumlu olduğu bir Incoterm.

F

• İlk Örnek — Toplu üretime başlamadan önce yapıyı, malzemeleri ve kalite standartlarını doğrulamak için üretilen bir örnek giysi.
• Düz Örgü — Karmaşık desenlere ve şekillendirmeye izin veren düz bir düzlemde iplikleri kullanmak için iğneler kullanan bir örgü yöntemi. Kiwi Giyim, tam şekilli düz örgülerde uzmanlaşmıştır.
• Tam Şekilli — Giysilerin örgü işlemi sırasında şekillendirildiği, atığı en aza indiren ve üstün bir uyum sağlayan bir örgü tekniği.
• FOB (Gemide Serbest) — Satıcının malları belirtilen bir sevkiyat limanında gemiye teslim ettiği bir Incoterm.

G

• Gösterge (gg) — Bir örgü makinesindeki inç başına iğne sayısı, örgünün inceliğini belirler. Kiwi Giyim’in 22 düz örgü makinesi 3-14gg göstergelerini destekler.
• GPSR (Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği) — Pazara sürülen ürünlerin güvenli olduğunu garanti eden AB yönetmeliği.
• GRS (Küresel Geri Dönüştürülmüş Standart) — Ürünlerin geri dönüştürülmüş içeriğini ve sorumlu üretim uygulamalarını doğrulayan bir sertifikadır. Kiwi Giyim GRS sertifikalı geri dönüştürülmüş polyester sunar.
• GSM (Metrekare Başına Gram) — Kumaşın ağırlığının bir ölçüsü, yoğunluğunu ve kalınlığını gösterir.

H

• Yüksek Hacimli İplik — Daha kabarık, daha hacimli bir örgü oluşturmak için tasarlanmış bir iplik.
• Bal Petek Örgü — İyi yalıtım ve döküm sunan bal peteği desenine benzeyen dokulu bir örgü.

I

• Incoterms — Alıcıların ve satıcıların sorumluluklarını tanımlayan, uluslararası olarak tanınan ticaret terimlerinin bir kümesidir.
• İnterlok Örgü — Mükemmel stabilite, pürüzsüzlük ve kıvrılmaya karşı direnç ile bilinen fitilli bir örgü yapısı.
• Intarsia — Bir giyside renk blokları oluşturmak için kullanılan bir örgü tekniği, renk engellemeye benzer. Shima Seiki, bir kursta 16 renge kadar intarsia’yı destekler.

J

• Jakarlı Örgü — Birden fazla iplik rengi ve değişen örgü yapıları kullanılarak oluşturulan karmaşık bir örgü deseni.
• Jersey Örgü — Yumuşaklığı, dökümü ve esnekliği ile bilinen temel, tek örgülü bir kumaş.

K

• Kiwi Giyim — Yüksek kaliteli örgü çözümlerinde uzmanlaşmış önde gelen bir Türk düz örgü üreticisi.
• Örgü (Düz Örgü) — Kumaş oluşturmak için iplikleri iğnelerle birbirine geçirme işlemi.

L

• L/C (Kredi Mektubu) — Uluslararası ticarette kullanılan, alıcı ve satıcı için güvenlik sağlayan bir ödeme yöntemi.
• Teslim Süresi — Siparişin verilmesinden sevkiyata kadar bir siparişi tamamlamak için gereken süre.
• Bağlama — Örgü parçalarını kusursuz bir şekilde birleştirmek için kullanılan bir el bitirme tekniği.
• Bağlantı-Bağlantı Örgü — Mükemmel elastikiyet ve geri kazanım sunan fitilli bir örgünün bir varyasyonu.

M

• Makine (Shima Seiki) — Hassasiyeti ve çok yönlülüğü ile bilinen düz örgü örme makinelerinin önde gelen bir üreticisi.
• Makine (Stoll CMS) — Gelişmiş teknoloji ve yetenekler sunan düz örgü örme makinelerinin bir diğer önde gelen üreticisi.
• Merino Yünü — Yumuşaklığı, sıcaklığı ve nefes alabilirliği ile bilinen yüksek kaliteli bir yün lifi.
• Milano Örgü — Mükemmel döküm ve yapı sunan önemli, çift örgülü bir kumaş, fitilli bir dokuya sahiptir.
• Mohair — İpeksi dokusu ve halosu ile bilinen Angora keçilerinden elde edilen lüks bir lif.
• MOQ (Minimum Sipariş Miktarı) — Bir üreticinin üretmeye istekli olduğu en küçük mal miktarı.

N

• Yakınlaştırma — Üretimi son pazara daha yakın kaynaklama, teslim sürelerini ve nakliye maliyetlerini azaltır.
• Nm (Ne) — İpliğin doğrusal kütle yoğunluğunu gösteren iplik sayımı birimleri. Nm metrik, Ne İngilizcedir.
• Nikel Salınımı — Özellikle ciltle temas eden ürünlerdeki nikel miktarını sınırlayan bir uyumluluk gereksinimi.

O

• OEKO-TEX Standard 100 — Tekstillerin zararlı maddeler içermediğini garanti eden bir sertifikadır.
• Organik Pamuk (GOTS) — Sentetik pestisit veya gübre kullanılmadan yetiştirilen, Küresel Organik Tekstil Standardı tarafından sertifikalandırılan pamuk.
• Osmanlı Örgü — Lüks bir görünüm ve his veren dokulu, çift örgülü bir kumaş, yükseltilmiş kaburgalara sahiptir.

P

• Pilling — Kumaş yüzeyinde küçük lif toplarının oluşumu, aşınma ve yıpranmayı gösterir.
• Parça Boyama — Esneklik ve benzersiz efektler sunarak örgü kumaşını boyama.
• Nokta Örgü — Nefes alabilirlik ve doku sunan küçük, dekoratif deliklere sahip hafif bir örgü.
• Polyester — Dayanıklılığı, kırışıklık direnci ve uygun fiyatıyla bilinen sentetik bir lif.
• Ön Üretim Örneği — Tüm detayları ve özellikleri doğrulamak için toplu üretimden önce oluşturulan bir örnek giysi.
• Presleme — Kumaştaki kırışıklıkları gidermek ve şekillendirmek için ısı ve basınç kullanan bir bitirme işlemi.

Q

• Kalite Kontrol — Ürünlerin belirtilen kalite standartlarını karşıladığından emin olma süreci.
• Kapitone — Genellikle sıcaklık ve doku için kumaş katmanlarını dikişle birleştirme tekniği.

R

• RCS (Geri Dönüştürülmüş Talep Standardı) — Bir üründeki geri dönüştürülmüş malzemenin varlığını ve miktarını doğrulayan bir sertifikadır.
• REACH (Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, Yetkilendirilmesi ve Kısıtlanması) — Kimyasalların güvenli kullanımını ele alan AB yönetmeliği.
• Geri Dönüştürülmüş Polyester (GRS) — Geri dönüştürülmüş plastik şişelerden veya diğer tüketici sonrası atıklardan yapılmış polyester.
• Kısıtlı Madde Listesi (RSL) — Tekstil üretiminde yasaklanan veya kısıtlanan kimyasalların bir listesi.
• Fitilli Örgü — Mükemmel elastikiyet ve geri kazanım sunan dikey kaburgalara sahip bir örgü yapısı.
• RWS (Sorumlu Yün Standardı) — Yünün sorumlu arazi yönetimi ve hayvan refahı uygulamaları ile çiftliklerden elde edildiğini garanti eden bir sertifikadır.

S

• Örnek Odası — Tasarım ve geliştirme için çok önemli olan örneklerin oluşturulduğu ve değerlendirildiği özel bir alan.
• Dikişsiz Örgü (WHOLEGARMENT) — Giysilerin tamamının kesme ve dikme ihtiyacını ortadan kaldıran tek parça halinde örüldüğü bir teknik.
• Shima Seiki — Düz örgü örme makinelerinin önde gelen bir üreticisi.
• Çekme — Yıkama veya diğer işlemlerden sonra bir kumaşın boyutunda azalma.
• Beden Seti — Uyum ve derecelendirme için bir örnek olarak üretilen bir giysi bedenlerinin tamamı.
• Yerel Temizleme — Tüm giysiyi yıkamadan kumaşın küçük bir alanını temizleme.
• Buharlama — Kumaştaki kırışıklıkları gidermek ve şekillendirmek için buhar kullanan bir bitirme işlemi.
• Stoll CMS — Düz örgü örme makinelerinin önde gelen bir üreticisi.
• Çok Endişe Verici Maddeler (SVHC) — İnsan sağlığı veya çevre için önemli riskler oluşturan REACH tarafından tanımlanan kimyasallar.

T

• T/T (Telegrafik Transfer) — Fonların elektronik olarak transfer edilmesini içeren bir ödeme yöntemi.
• TENCEL™ Lyocell — Yumuşaklığı, nefes alabilirliği ve çevre dostu üretim süreci ile bilinen odun hamurundan yapılmış sürdürülebilir bir lif.
• Teknik Paket — Bir giysiyi üretmek için gereken tüm bilgileri içeren kapsamlı bir belge.
• Tex — İpliklerin doğrusal kütle yoğunluğunun birimi, denye’ye benzer.
• Tolerans — Ölçümlerde veya özelliklerde kabul edilebilir varyasyon.
• TOP Örneği — Toplu siparişin tam özelliklerini temsil eden, üretim için onaylanan son örnek giysi.

U

• UV Koruması — Bir kumaşın zararlı ultraviyole ışınlarını engelleme yeteneği.

V

• Dikey Entegrasyon — İplik tedarikinden giysi bitirmesine kadar tedarik zincirinin birden fazla aşamasını kontrol etme.

W

• Yıkama — Kumaşı temizlemek ve yumuşatmak için kullanılan bir işlem, genellikle belirli deterjanlar veya enzimlerle.
• WHOLEGARMENT — Shima Seiki’nin dikişsiz örgü teknolojisi, giysileri tek parça halinde oluşturur.
• Çözgü Örgü — Uzunlamasına bir yönde iplik halkaları oluşturarak kumaş oluşturma yöntemi.

X

• X-ışını Muayenesi — Kumaş veya giysilerdeki kusurları tespit etmek için X-ışınları kullanan bir kalite kontrol yöntemi.

Y

• İplik Sayımı — İpliğin doğrusal kütle yoğunluğunun bir ölçüsü, Nm, Ne, denye veya tex olarak ifade edilir.
• Y2Y Geri Dönüşüm — Tekstil atıklarını yeni ipliklere geri dönüştürme.

Z

• ZDHC (Tehlikeli Kimyasalların Sıfır Deşarjı) — Tekstil tedarik zincirinden tehlikeli kimyasalları ortadan kaldırmayı amaçlayan bir program.
• Fermuar — Kumaşın iki kenarını birleştirmek için kullanılan bir sabitleme cihazı.
• Sıfır Kusur — Üretimdeki tüm kusurları ortadan kaldırmayı amaçlayan bir kalite kontrol felsefesi.